نیتروزامین به چه گروهی از مواد شیمیایی گفته میشود ؟

نیتروزامین ها (N-Nitrosamines) ترکیبات آلی با ساختار شیمیاییR2N−N=O می باشند که R عموما گروه الکیل ها می باشد .نیتروزامین ها دارای یک گروه عاملی نیتروز (nitroso )(NO+) و یک گروه امینی هستند که آمین ها به واسطه از دست دادن یون هیدروژن (H+) با گروه عاملی نیتروز ترکیب شده اند اکثر نیتروزامین ها برای حیوانات سرطان زا می باشند .

نیتروزامین ها در صنایع لاستیک چگونه به وجود می ایند ؟

امروزه تشکیل نیتروزامین هادر صنایع لاستیک امری گریز ناپذیر می باشد و از انجا که مواجه با این ماده برای افراد حاضر در صنایع لاستیک خطر افرین و حتی در برخی موارد سرطان زا می باشد برانیم تا ابتدا چگونگی ایجاد این گروه از مواد را در صنایع لاستیک شرح دهیم و در قدم های بعدی راهکار هایی جهت کاهش تولید ناخواسته این گروه از مواد ارائه دهیم .
پس از نمونه برداری فردی ، دو ترکیب N-Nitrosodimethylamine (NDMA) وN-nitrosomorpholine (NMOR) به طور پیوسته تشخیص داده شده است در نمونه برداری فردی غلظت این دوماده در هوای تنفسی بین دو غلظت 0.1 تا 380 µ/m3 می باشد و میانگین این مقدار عموما 1-10 µ/m3 می باشد . اکثر موادشیمیایی لاستیکی بر پایه امین ها به نیتروزامین ها الوده هستند اما این الودگی نمیتواند غلظت نیتروزامین موجود در هوای صنایع لاستیک را به طور کامل توضیح دهد به عبارت دیگر تنها منبع وجود نیتروزامین ها در هوای صنایع لاستیک نیست ) لازم به ذکر است که وجود نیتروزامین ها در صنایع لاستیک وابسته به شکل گیری انها در زمان تولید لاستیک و محصولات لاستیکی می باشد .
یکی از مراحل تولید لاستیک و محصولات پخت لاستیک می باشد در زمان پخت لاستیک از موادی ( عموما امین ها ) به عنوان شتاب دهنده پخت استفاده میشود که شتاب دهنده های پخت وظیفه کاهش دمای مربوط به پخت لاستیک و کاهش زمان پخت را برعهده دارند . وجود نیتروزامین ها وابسته به شکل گیری این مواد از ترکیبات امینی ( شتابدهنده پخت ) و عوامل نیتروزاسیون مانند diphenylnitrosamine و گازهای نیتروز که در محصولات و محل های تولید وجود دارند ، می باشد . حذف یک یا هردو پیش ساز نیتروزامین ها میتواند وجود این مواد را به طور چشم گیری کاهش دهد .
نیتروزامین های تشخیص داده شده در هوای محیط کار صنایع لاستیک و مواد شیمیایی لاستیکی و محصولات لاستیکی به شرح زیر می باشد :
N-nitrosodimethylamine (NDMA)
N-nitrosodiethylamine (NDEA)
N-nitrosodibutylamine (NDBA)
N-nitroso piperidine (NPIP)
N-nitrosopyrrolidine (NPYR)
N-nitroso morpholine (NMOR)
N-nitrosoethylphenylamine (NEPhA)
در صنایع لاستیک برخی از مکان ها در مقایسه با سایر مکان ها ازنظر انتشار نیتروزامین ها ، بیشترین مقدار انتشار نیتروزامی ها را دارند به عبارت دیگر مکان های مختلف کارخانه ها ی لاستیک از نظر انتشار نیتروزامین ها با یکدیگر متفاوت اند .
شکل گیری نیتروزامین های از پیش ساز ها در واکنش زیر توصیف شده است :
امین ها یا مشتقات امینی + عوامل نیتروز کننده = نیتروزامین ها
واکنش نیتروزاسیون در زمان تولید لاستیک ممکن است در محیط های ابی و جامد به خوبی فاز گازی انجام پذیرد . ترکیبات قابل نیتروز شدن که در محلول های لاتکسی ناپدید یا حل شده اند ممکن است در فرایند تولید محصولات لاتکسی نیتروز شوند . اکسید های نیتروژن در هوا احتمالا به عنوان یک عامل نیتروز کننده عمل میکنند ، ترکیباتی که دارای گروه نیترو یا نیتروز هستند پتانسیل بالقوه ترکیبات نیتروز کننده هستند . زمانی که ترکیبات شیمیایی در حین تجزیه حرارتی اکسید های نیتروژن تولید میکنند ، امکان نیتروز شدن ترکیبات شیمیایی موجود بر سطح لاستیک ها با اکسید های نیتروژن وجود دارد . برخی ازمحصولات لاستیکی در حمام های شامل نمک های نیترات و نیتریت قرار میگیرند . در پخت پیوسته محصولات لاستیکی از قالب در امده به طور پیوسته در نمک های مذاب حرکت داده میشوند مواد شیمیایی قابل نیتروز شدن هستندد بر سطح محصولات لاستیکی وجود دارند و میتوانند مستقیما با نیتریت ها واکنش داده و به فرم نیتروزامین در ایند . فرایند نیتروزاسیون در همه جا به دلیل وجود اکسید های نیتروژن به عنوان یک عامل نیتروز کننده اتفاق می افتد .مقدار طبیعی اکسید های نیتروژن 30-70 ppb می باشد که از اکسید شدن نیتروژن در حضور نور خورشید یا سایر منابع اشعه ماورابنفش ، به وجود می اید . فرایند های احتراق ناقص ، مانند هر فرایندی که شعله ایجاد کند ، الودگی های صنعتی موجود در راه اگزوز لیفتراک های گازی یا دیزلی ، کامیون ها و سایر وسایل نقیله عموما باعث افزایش مقادیر اکسید های نیتروژن می شوند . شکل گیری نیتروزامین ها در فاز گازی : اکسید های نیتروژن با امین ها در حضور اب واکنش میدهند . امین های نوع دوم و سوم به سرعت با اکسید های نیتروژن در تاریکی با بازده بیشتر از 3 در رطوبت نسبتی 20تا 50 درصد واکنش میدهند . در هوای خشک نیتروژن مونوکسید و نیتروژن دی اکسید به میزان اندک باامین ها واکنش میدهند .

منابع :

Occupational nitrosamine exposure. 1. Rubber and tyre industry
https://en.wikipedia.org/wiki/Nitrosamine
درخواست آنلاین خدمات